Mình nhớ buổi sáng mùa hè năm 2025, mình ngồi vào bàn và tự nhủ hoàn thành 2000 từ của cuốn sách Viết từ số 0 như đã lên kế hoạch từ trước. Mình tự tin nghĩ chỉ cần 3 tiếng để hoàn thành, kết quả ngày hôm ấy, mình mất cảm hứng viết sách, trên trang Word trắng tinh chỉ vỏn vẹn vài dòng lủng củng. Ngày hôm sau, mình rơi vào trạng thái trì trệ chán nản và không viết được bất kỳ câu từ nào nữa. Để mọi chuyện trở lại trạng thái bình thường, mình đã mất gần một tuần.
Mặc dù viết hằng ngày hơn 5 năm, thế nhưng đôi lúc ngồi vào bàn, mình chẳng thấy hào hứng nữa. Chưa kể, khi viết cho bản thân hay chấp bút cho khách hàng, mất cảm hứng viết sách đột ngột khiến cho công việc bị trì trệ. Vậy mình đã làm thế nào để vượt qua?
Thay đổi không gian viết
Khi mất cảm hứng viết sách, mình quyết định thay đổi không gian, thay vì ngồi ở góc làm việc quen thuộc, mình mang máy tính và sổ sách xuống bàn khách. Trong một không gian mới mẻ ngập tràn ánh nắng và khoảng sân xanh phía trước, mình hào hứng hơn hẳn.
Làm viết lách tự do nên “văn phòng” của mình cũng chính là ngôi nhà hiện tại, đôi khi chính điều này tạo ra sự nhàm chán trong công việc. Vậy là một tuần sau đó, mình mình lẽo đẽo theo chân chồng đến quán cà phê làm việc. Trong không gian yên tĩnh đó, mình viết liên tục được 5.000 từ. Lý do khiến mình viết được nhiều như vậy là vì những quán cà phê theo mô hình co-working space không chỉ vừa yên tĩnh mà ở đó cũng có những người làm việc giống mình. Nhìn thấy người khác hăng say lao động, tự dưng mình như được tiếp theo động lực để chăm chỉ theo.
Thay đổi thời gian viết
Chẳng hạn như vào buổi sáng khoảng 8 đến 9 giờ, mình thấy cực kỳ minh mẫn và sảng khoái để viết. Nhưng thời điểm mình viết sách Viết từ số 0, đó là những ngày hè oi bức khiến mình không thể tập trung được. Thế là thay vì viết vào buổi sáng, mình đã chọn viết vào khoảng chiều tối, từ 17 đến 18 giờ – thời điểm mà tiết trời đã dịu mát và ông mặt trời cũng đã bắt đầu đi ngủ.
Mỗi người sẽ có một mốc thời gian đầy năng lượng, hứng khởi nhất. Nhưng nếu trong khoảng thời gian đó bạn vẫn không thể làm việc hiệu quả, vậy thì thử đổi sang một thời gian khác phù hợp hơn nhé. Chẳng hạn như vào buổi sáng sớm hoặc những đêm tối mát trời, đó là lúc bạn lấy lại cảm hứng viết sách.
Thay đổi công cụ viết
Năm 2022, mình viết cuốn sách đầu tay Nằm nghe gió thổi sau hè. Gần một năm mình mới hoàn thành vì nhiều lần mình bị mất cảm hứng viết sách. Và mình đã tìm thấy một phương pháp thú vị là viết trên giấy. Thay vì mở máy tính, đối diện với một màn hình khô khan cứng nhắc, mình chọn viết trên sổ tay. Mở sổ ra, nắn nót viết dòng đầu tiên, mùi mực thơm trên nền giấy mới khiến cảm hứng tuôn trào. Trên cuốn sổ cũ kĩ mình còn giữ lại, một vài câu chuyện đã được đưa vào trong cuốn sách như Xuyến hay Có nỗi buồn không cũ nổi trong tôi.
Khi bạn chán gõ trên máy tính, thử viết bằng tay hoặc ghi âm lại rồi dùng công cụ giúp bạn soạn thảo thành văn bản. Nếu bạn cảm thấy viết trên Word buồn tẻ thì thử viết trên các ứng dụng ghi chú (cài đặt hình nền tùy thích) để xem thử người bạn “cảm hứng” đã về chưa hé.
Đọc thêm:
Cách mở rộng vốn từ viết lách bằng Từ điển tiếng Việt
Viết từ số 0 – Cuốn sách dành cho tất cả những cây viết mới
3 sai lầm mà người viết tản văn cần lưu ý, nhất là khi viết gửi báo
Q&A: Những điều khách hàng muốn biết về cây viết chấp bút Hải Dương
Dừng lại để đọc những chủ đề liên quan
Đổi không gian viết rồi nhưng mọi thứ vẫn không cải thiện, lúc này bạn thử ngừng viết và đọc một điều gì đó nhé. Đọc ở đây không phải là tiếp nhận những thông tin vô bổ, mà đọc những gì liên quan đến chủ đề mà bạn đang viết.
Ví dụ khi viết cuốn sách Viết từ số 0, những lúc chán nản mình thường dừng lại để đọc sách. Hai cuốn sách luôn có mặt trên bàn làm việc và giúp mình vượt qua những khi mệt mỏi là Từ câu sai đến câu hay và Nỗi oan thì, là, mà. Nhờ đọc hai cuốn sách đó mà mình có thêm kiến thức viết lách hay ho để áp dụng cho cuốn sách Viết từ số 0. Hay học viên của mình, Giang Hải Yến mất cảm hứng viết sách, bạn đã tìm đọc những cuốn ngôn tình cùng chủ đề để cân bằng cảm xúc, khơi dậy sự hào hứng và nhiệt huyết để viết.
Ngoài đọc sách, bạn có thể đọc báo, tạp chí, đọc tài liệu liên quan đến chủ đề viết. Ví dụ bạn viết sách về chủ đề trinh thám, đọc những cuốn sách liên quan đến hình sự, khoa học, hóa học, tâm lý học,… vừa có thêm kiến thức, vừa tìm nguồn cảm hứng đã bị đánh rơi. Nếu viết sách về phát triển bản thân, thử đọc những bài báo, tấm gương tiêu biểu.
Thi thoảng, bạn có thể đọc những nội dung không liên quan đến chủ đề đang viết để thư giãn, nhưng không nên sa đà vào đó. Bởi vì chỉ cần bạn lơ là một chút, thời gian nghỉ ngơi thư giãn của bạn từ 5, 10 phút biến thành 1, 2 tiếng đồng hồ. Kết quả là bạn không lấy lại được cảm hứng, bỏ quên luôn nhiệm vụ phải hoàn thành.
Viết liên tục không ngừng nghỉ
Phương pháp này không phải lúc nào cũng phù hợp, tuy nhiên với mình thì vẫn mang đến hiệu quả ở một mức độ nào đó, vậy nên mình cũng muốn chia sẻ với bạn. Có lần mất cảm hứng viết viết sách Viết từ số 0 vào giai đoạn quan trọng nhất, thế là mình thử viết một mạch, không quan trọng hay hay dở, đúng hay sai. Khi viết xong, nhìn lại 3 tiếng liên tục không ngừng nghỉ, mình có vài ngàn từ rồi.
Mình biết, vài ngàn từ này có thể còn phải biên tập nhiều lần, nhưng điều quan trọng hơn hết, khi bỏ qua chủ nghĩa hoàn hảo mình thấy dễ chịu hơn, cứ thế mà viết, chẳng quan tâm cảm hứng là gì nữa. Mình thường hay nói với học viên rằng, đôi khi, không cần phải đợi cảm hứng đến mới viết mà là viết để tạo ra niềm hứng khởi. Và sự thật là khi viết liên tục như vậy, mình thấy vui vẻ hơn rất nhiều.
Nghĩ về động lực ban đầu
Mất cảm hứng viết sách chẳng dễ chịu gì, nhất là với những tác giả sách như chúng ta, bạn nhỉ! Mình cũng vậy. Một cách mà mình lấy lại cảm hứng nhanh chóng không chỉ trong viết lách mà bất cứ công việc nào khác, đó là nghĩ về lý do bắt đầu. Khi viết Nằm nghe gió thổi sau hè, mình nghĩ đến lý do đầu tiên khiến mình gõ con chữ đầu tiên. Là vì mình muốn lưu giữ lại kỷ niệm đẹp của tuổi 8x, 9x mà mình và những thế hệ như mình đang dần dần lãng quên.
Cho đến khi viết sách Viết từ số 0, mình lại nghĩ đến động lực ban đầu, là viết một cuốn sách để kể lại chuyện nghề cho những người mới, để các bạn tìm thấy động lực viết hay tìm thấy phương pháp viết đơn giản, dễ thực hành.
Nếu bạn mất cảm hứng viết sách, thử tự hỏi:
– Vì sao mình viết cuốn sách này?
– Mình mong muốn điều gì khi người ta đọc nó?
– Viết xong cuốn sách mình sẽ làm gì, tự thưởng cho bản thân những gì?
Nghĩ đến những lý do bắt đầu, tự dưng bạn sẽ thấy thì ra cảm hứng chỉ là một vật cản vô hình nhỏ bé, làm gián đoạn bạn chứ không thể ngăn cản bạn hoàn thành bản thảo được.
Mình nghĩ, mất cảm hứng viết sách không phải vấn đề quan trọng, to tát, thậm chí đó còn là chuyện đơn giản với mọi người viết bởi lẽ ai cũng từng thế. Một số người sẽ lấy lại được cảm giác hào hứng nhanh chóng, cũng có người sẽ mất nhiều thời gian hơn, nhưng miễn là bạn không từ bỏ, bạn nhớ mục tiêu ban đầu thì cảm hứng sẽ sớm quay lại.
