Sau khi hoàn thành bản thảo, thường các tác giả sẽ viết một email thật chỉn chu gửi đến các đơn vị xuất bản. Trong email bao gồm nội dung lá thư và đính kèm file bản thảo. Thế nhưng, chừng ấy là chưa đủ… Để ghi điểm với đơn vị xuất bản, có lẽ bạn cần thêm một Book Proposal (bản đề xuất sách) nữa.
Vậy Book Proposal quan trọng như thế nào trong xuất bản sách, bạn cùng tìm hiểu với mình nhé.
Đơn vị xuất bản nắm được tổng quan về tác giả, tác phẩm
Hai năm trước, mình chia sẻ một bài viết về cách làm bản đề xuất cho tác phẩm Nằm nghe gió thổi sau hè trên duongstory.com. Bài viết nhận được nhiều sự quan tâm của tác giả, trong đó có một bạn hỏi liệu bạn có thể tham khảo bản đề xuất sách của mình được không… Mình đã không ngần ngại gửi cho bạn xem. Để rồi sau đó, các bạn chia sẻ, dù chưa đọc được tác phẩm, nhưng qua Book Proposal (bản đề xuất sách) này, bạn ấy nắm được tổng quan về cuốn sách, hiểu được cuốn sách này nói về chủ đề gì, dành cho đối tượng nào, cấu trúc sách ra sao…
Book Proposal (bản đề xuất sách) sẽ giúp các đơn vị xuất hiểu thêm về tác giả. Các đơn vị sẽ biết bạn là ai, đang làm công việc gì, từng xuất bản cuốn sách nào hay chưa… Đồng thời, thông qua thông tin bạn cung cấp, các đơn vị sẽ thêm có cơ sở để đánh giá tiềm năng dự án. Nếu bạn là người tầm ảnh hưởng của tác giả, đây là điểm cộng rất lớn.
Bên cạnh đó, một bản đề xuất sách sẽ giúp các đơn vị nắm được thông tin cơ bản về cuốn sách bao gồm: sách viết về chủ đề gì, đối tượng độc giả là ai, sách thuộc thể loại gì, bao nhiêu từ, sách chữ hay là sách tranh, sách có ảnh minh họa không… Bạn lưu ý, khi viết Book Proposal (bản đề xuất sách), nên để số từ thay vì số trang trong Word Document nhé. Lý do là vì dựa vào số từ, các đơn vị xuất bản có thể tính toán ước chừng chi phí xuất bản dễ dàng hơn.
Đơn vị xuất bản đánh giá sự đầu tư của bạn
Trong bản đề xuất sách, có một nội dung mà mình cực kỳ tâm đắc và luôn nói với học viên trong khóa Viết sách là nên đưa vào, đó chính là phần nghiên cứu thị trường.
Nghiên cứu thị trường ở đây nghĩa là bạn cần phải tìm hiểu, đánh giá xem thử mức độ quan tâm của công chúng với chủ đề này, đánh giá tiềm năng của cuốn sách và so sánh với các cuốn sách cùng chủ đề. Và những điều bạn cần nghiên cứu là:
– Có những cuốn sách nào trên thị trường đã viết về chủ đề này? Những cuốn sách đó có giống 100% chủ đề bạn viết hay chỉ đề cập đến một khía cạnh?
– Có điều gì khiến cuốn sách của bạn trở nên đặc biệt hoặc nổi bật hơn so với các cuốn sách cùng chủ đề? Bạn đã làm nó như thế nào?
– Những tác giả – đối thủ của bạn, họ là ai, điều gì khiến cuốn sách của họ được đón nhận nhiều đến vậy?
– Bạn có thực hiện các khảo sát nào liên quan đến cuốn sách hay không? Nếu có, khảo sát với số lượng bao nhiêu, kết quả đạt được là gì.
Nếu cuốn sách của bạn thuộc những chủ đề rất ngách (độc lạ, ít người viết) thì bạn có thể tiến hành các khảo sát để đánh giá mức độ quan tâm của người đọc. Tương tự, nếu bạn viết xong cuốn sách và lo lắng liệu không biết có ai quan tâm không, bạn cũng có thể làm khảo sát. Và đừng quên bổ sung thông tin về khảo sát vào bản đề xuất sách.
Không phải cứ làm Book Proposal (bản đề xuất sách) và nghiên cứu thị trường là bạn sẽ được mua bản quyền sách, mà đơn giản khi có thông tin này, các đơn vị xuất bản sẽ đánh giá cao sự đầu tư của bạn, cho bạn thêm một điểm cộng nữa.
Đọc thêm:
Mất cảm hứng viết sách, phải làm thế nào?
Viết từ số 0 – Cuốn sách dành cho tất cả những cây viết mới
Tổng hợp địa chỉ email gửi bản thảo cho nhà xuất bản, nhà phát hành
Đọc sách gì để viết tốt? 3 dòng sách giúp bạn cải thiện kỹ năng viết cho mọi độ tuổi
Biên tập có thêm căn cứ viết báo cáo thẩm định
Mình từng tham gia một khóa học chuyên sâu về sách để nâng cao chuyên môn công việc và từ đó được biết đến với khái niệm “viết báo cáo thẩm định”.
Quá trình này được hiểu như biên tập viên đã đọc, thẩm định bản thảo và đánh giá bản thảo đủ tiêu chí để xuất bản. Sau đó, biên tập viên sẽ viết báo cáo thẩm định gửi lên các cấp trên để xét duyệt. Khi được duyệt, bản thảo sẽ được đưa vào kế hoạch xuất bản.
Từ trải nghiệm của bản thân, mình nhận thấy trong báo cáo sẽ có phần nghiên cứu chiến lược và định hướng xuất bản. Và nếu bạn cũng có những nghiên cứu chiến lược kỹ lưỡng, thì Book Proposal (bản đề xuất sách) của bạn có thể xem như một tài liệu tham khảo giúp cho biên tập viên có thêm góc nhìn đa dạng hơn.
Đơn vị xuất bản cân nhắc hợp tác xuất bản
Sau khi bán bản quyền sách, bạn sẽ nhận được nhuận bút. Đây là điều hiển nhiên, tuy nhiên còn có một vài trường hợp ngoại lệ. Ví dụ, đơn vị xuất bản và tác giả sẽ thỏa thuận với nhau và quy đổi một phần hoặc toàn bộ nhuận bút thành sách. Nghĩa là thay vì nhuận nhuận bút, tác giả sẽ nhận sách.
Tại sao mình lại chia sẻ điều này? Bởi vì nếu bạn không tự tin rằng bản thảo của mình sẽ được mua bản quyền, trong khi đó, giấc mơ trở thành tác giả quá lớn, vậy thì thử đề xuất thêm một vài phương án khác để các đơn vị lựa chọn.
Ngoài ra, bạn cũng có thể đề xuất thêm một vài phương án khác chẳng hạn như tác giả đồng hành hỗ trợ truyền thông sách, tác giả tự nhận về một số lượng sách để bán… Bất kỳ phương án nào bạn thấy hợp lý thì đều nên đề xuất vào trong Book Proposal.
Mình luôn nói với học viên khóa Viết sách, nếu chỉ dừng lại ở việc gửi bản thảo thôi thì chưa đủ hấp dẫn để các đơn vị gật đầu đồng ý. Vì vậy, bạn nhớ làm thêm Book Proposal đi kèm, biết đâu sự cố gắng của bạn sẽ mở ra một cánh cửa mới tốt đẹp hơn.
