Cứ mỗi thời khắc sắp sửa bước sang năm mới, mình đều dành thời gian để khai bút đầu năm. Những năm tháng khi còn là học sinh, sinh viên, mình viết về kế hoạch và mục tiêu, làm thế nào để đạt học bổng kỳ sau, làm thế nào để tốt nghiệp loại Giỏi… Sau này, khi làm nghề viết, mình ghi lại hành trình đã đi và ước nguyện cho năm mới.
Nếu bạn muốn khai bút đầu năm giống mình, thử những gợi ý dưới đây nhé, biết đâu những điều đó mang đến cho bạn niềm tin, sức mạnh để có một năm mới vạn sự hanh thông.
Gợi ý 1: Chép lại những bài thơ, bài văn bạn yêu thích
Nhiều người thường nghĩ rằng khai bút đầu năm là viết ra những cái mới. Nhưng mình thì nghĩ khác, đôi khi chép lại những đoạn văn, bài thơ bạn yêu thích cũng là một phương thức khai bút. Miễn là vào thời khắc tĩnh lặng, bạn lấy giấy bút ra, ghi chép mọi thứ bằng chính đôi tay của bạn là đủ rồi. Trước khi chép, bạn nhớ tìm những cuốn sách có chứa tác phẩm bạn yêu thích để sẵn, đến giờ chỉ việc mở ra đọc và chậm rãi ghi chép lại từng từ.
Thực hành ghi chép, bạn sẽ thấy lòng mình lắng lại. Khoảnh khắc bạn đọc từng từ, ghi lại từng câu, dò lại những gì có trong sách vở vào sổ tay xem thử đã đúng chưa là bạn là đang học cách chậm rãi, tỉ mỉ, cẩn thận hơn.
Một trong những đoạn mình đã chép hăng say đến mức thuộc lòng là đoạn văn đầu tiên trong tác phẩm Tôi đi học của Thanh Tịnh. Nếu bạn chưa biết ghi chép gì, thì thử đoạn văn kinh điển này nhé: “Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang của buổi tựu trường. Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.”
Gợi ý 2: Chép lại những câu danh ngôn truyền cảm hứng
Trong cuốn sách Viết từ số 0 được xuất bản vào cuối năm 2025, mình có chia sẻ câu chuyện về cuốn lịch bloc cũ. Mình nhớ những ngày xa xưa, mỗi lần xé tờ lịch cũ, mình đều đọc nhẩm những câu danh ngôn có trong tờ lịch đó. Có câu nói đến bây giờ vẫn in sâu vào đầu mình, như là: “Quan trọng không phải là sống lâu như thế nào, mà là sống sâu như thế nào – Ralph Waldo Emerson”
Sau này khi thích môn Ngữ Văn, trong ngày đầu năm mới, mình đều dành 15 hoặc 30 phút để ghi lại những câu danh ngôn yêu thích. Đó là những câu danh ngôn mang đến cho mình động lực, truyền cho mình cảm hứng bất tận để mình chăm chỉ, nỗ lực từ lúc nhỏ cho đến bây giờ.
Trước khi khai bút đầu năm theo cách này, bạn nhớ chuẩn bị những câu danh ngôn yêu thích sẵn trên bàn để việc khai bút được suôn sẻ nhé. Hiện nay có nhiều cuốn sách tổng hợp những câu danh ngôn sâu sắc như 999 lá thư gửi cho chính mình, Hiệu sách nhỏ ở Paris hoặc Một cuốn sách tích cực, bạn có thể tham khảo và chọn lọc những câu trích dẫn hay để ghi chép nhé.
Gợi ý 3: Viết những câu truyền cảm hứng cho bản thân
Trong cuốn sổ tay bìa gỗ mà mình cất giữ nhiều năm, có một trang giấy lưu lại những dòng chữ nắn nót của mình được viết vào đêm giao thừa vào năm 2022. Vào khoảnh khắc đặt bút viết, mình chỉ có ước nguyện duy nhất là được xuất bản cuốn sách đầu tay trước năm 30 tuổi. Ở cuối trang giấy, mình viết thêm một dòng là: “Cố lên Dương nhé!”
Kết quả là năm 28 tuổi, mình xuất bản cuốn sách đầu tay Nằm nghe gió thổi sau hè. Cuốn sách được yêu thích và đến tay gần 1000 độc giả Việt ở khắp nơi. Và bạn biết không, chính câu nói “Cố lên Dương nhé!” đã tiếp thêm sức mạnh giúp mình từng bước từng bước hoàn thành ước mơ. Mỗi lần có khó khăn vấp ngã, chán nản hay muốn từ bỏ mình nhủ thầm câu “thần chú” ấy, chỉ có 4 từ đơn giản nhưng lại chống đỡ cho mình đi qua suốt nhiều năm đến bây giờ.
Trong sách Viết từ số 0, mình có viết một đoạn thế này:
“Có người viết tốt chỉ sau vài tháng, có người lại mất cả năm.
Có người viết được 500 chữ trong vòng ba mươi phút, trong khi với ba mươi phút có người vẫn đang loay hoay viết tiêu đề và mở bài.
Có người thích viết thương mại, có người chỉ muốn viết nhật ký cho riêng mình.
Có người chọn bắt đầu sự nghiệp viết lách ở gần tuổi ba mươi (như mình), nhưng cũng có người vừa tốt nghiệp xong đã dự định sẵn con đường viết rồi.
Nếu bạn lo lắng vì sao mình chưa viết tốt, loay hoay mãi mà chưa có khách hàng nào cả, có lẽ là vì nỗ lực của chúng mình mới chỉ là nụ, chưa kịp bung nở thành hoa.
Hoa đào nở vào mùa xuân, bằng lăng nở vào mùa hạ. Chúng ta đều là bông hoa thật đẹp, chỉ là nở vào thời điểm không giống nhau. Nếu một ngày nào đó bạn thất vọng vì bản thân đã nỗ lực nhiều nhưng chưa nhận được thành quả xứng đáng, hãy tự nhủ rằng mình vẫn là nụ, một ngày đẹp trời sẽ nở rộ và ngát hương.”
Mình tin rằng, viết ra những câu truyền động lực cho bản thân, cũng là một cách khai bút đầu xuân để cả năm được vạn sự hanh thông. Bạn không cần phải viết những câu thật hoa mỹ, bay bổng mà đơn giản là viết những lời từ sâu bên trong bạn: Bạn muốn nói gì với chính mình, có điều gì nhắn nhủ không… hãy viết ra nhé!
Gợi ý 4: Chép một bài thơ, bài văn về mùa xuân
Mình thì luôn nghĩ, mùa xuân vạn vật đâm chồi nảy lộc, đất trời ngát xanh hơn, lòng người cũng rộng mở hơn… Bất cứ điều gì được viết vào mùa xuân vốn dĩ cũng rất đẹp. Vậy nên là chép lại những bài thơ, câu văn về mùa xuân cũng là một cách để đón một năm mới hứng khởi.
Một đoạn văn nằm trong cuốn sách Nằm nghe gió thổi sau hè mà mình thuộc lòng: “Nếu có ai đó hỏi tôi nhớ Tết xưa không, chắc chắn là có. Tết xưa cơ cực, những đồng tiền đủ màu sắc ba má dành dụm suốt một năm trời, Tết về lại cứ thế vơi đi. Nhưng điều khiến tôi nhớ nhất Tết xưa là khoảng thời gian cả nhà ngồi bên nhau cùng làm bánh ít lá gai, cùng nghe tiếng giã chày nhịp nhàng khoan thai, cùng chia sẻ những buồn vui năm cũ và khát khao cho năm mới. Niềm vui ấy là thứ neo tôi lại với Tết xưa.
Nếu có ai đó hỏi tôi Tết nay có nhạt không, tôi thì không. Với tôi, Tết lúc nào cũng đong đầy vì tôi biết có tiếng gõ chày năm xưa vẫn luôn ở đấy, có nồi bánh nơi góc sân vẫn bập bùng cháy, và tôi biết có món bánh ít lá gai của ba bao năm vẫn đợi tôi về.”
Một vài gợi ý những câu văn, bài thơ về mùa Xuân mà mình cực yêu thích, bạn có thể tham khảo nhé. Một đoạn thơ Xuân của nhà thơ Xuân Diệu:
“Tôi đi giữa buổi đầu ngày, đi giữa
Buổi đầu xuân – đi giữa buổi đầu tiên
Như sáng nay cuộc đời vừa mới mở.
Và ban đầu cây với gió cười duyên.”
Hoặc khổ thơ Xuân về của nhà thơ Nguyễn Bính:
“Đã thấy xuân về với gió đông,
Với trên màu má gái chưa chồng.
Bên hiên hàng xóm, cô hàng xóm
Ngước mắt nhìn giời, đôi mắt trong.”
Đọc thêm:
Vì sao nội dung của chat GPT không thể sánh kịp bạn?
Cách mở rộng vốn từ viết lách bằng Từ điển tiếng Việt
10 mẹo hữu ích giúp bạn viết nhanh hơn, viết nhiều hơn
10 cuốn sách hay về viết lách nhất định bạn không thể bỏ qua
Gợi ý 5: Viết mục tiêu trong học tập, công việc
Thuở cắp sách đến trường, mình đều khai bút đầu năm bằng cách viết ra những mục tiêu trong học tập, ví dụ làm thế nào để đạt điểm 9 môn Ngữ Văn, làm thế nào lọt vào đội tuyển Học sinh giỏi Văn của trường… Mỗi lần ghi ra những mục tiêu, dự định cũng là cách mà mình nhìn thẳng vào ước mơ của bản thân. Mình thấy chúng có hình dạng, có màu sắc, có âm thanh và từ đó mình dốc sức để chạm tay vào ước mơ tưởng chừng như xa vời ấy.
Một mẹo cho bạn khi khai bút đầu năm là, khi viết ra những mục tiêu, bạn đừng quên ghi ra những công việc cụ thể, nhỏ nhất mà bạn cần phải làm để đạt được mục tiêu đó.
Ví dụ 1: Năm nay bạn muốn xuất bản sách, vậy nên mỗi tháng bạn cần viết 5.000 từ/tháng, tương ứng gần 200 từ/ngày. Việc chẻ nhỏ mục tiêu lớn thành những công việc nhỏ, bạn sẽ thấy con đường đi ngắn lại, bạn sẽ thấy mình sớm chạm vào giấc mơ hơn.
Ví dụ 2: Năm nay, bạn có mục tiêu lớn là muốn trở thành người viết tự do, vậy nên bạn cần hoàn thành những mục tiêu nhỏ chẳng hạn như: luyện viết tốt hơn bằng cách tự học viết hoặc tìm kiếm mentor về viết; đọc những cuốn sách liên quan đến viết lách như Viết từ số 0, Content hay nói thay nước bọt, Nghề viết văn…; chuẩn bị hồ sơ năng lực (portfolio/CV) và các kỹ năng khác để tìm kiếm khách hàng…
Gợi ý 6: Viết lại những giá trị cốt lõi hướng đến
Mình nghĩ, không phải lúc nào khai bút đầu năm cũng là viết ra những mục tiêu lớn lao và cao cả, ví dụ như viết 3 cuốn sách trong một năm, trở thành Thạc sĩ Ngôn ngữ học ở tuổi 30 hay là kiếm được 1 tỷ/năm. Mà đôi khi chủ đề khai bút là những điều đơn giản, nhỏ nhặt mà ta tưởng chừng như quên lãng. Ví dụ, viết những giá trị cốt lõi mà bạn đang hướng đến, viết về một mẫu người mà bạn muốn trở thành.
Ví dụ:
– “Tôi muốn trở thành một người viết tỉnh táo, không bị mơ mộng bởi những số tiền mà người khác kiếm được. Nên tôi sẽ chăm chỉ viết mỗi ngày, cải thiện kỹ năng viết.”
– “Tôi muốn trở thành người tử tế, dùng sự chân thành, lòng tốt bụng, hào sảng để đối đãi với tất cả mọi người xung quanh.”
– “Tôi muốn trở thành người bao dung hơn. Tôi sẽ không nói những lời lẽ thô tục hay có suy nghĩ xấu xa ích kỷ nữa.”
– “Tôi muốn cư xử lịch thiệp văn minh hơn với những người xa lạ thay vì lúc nào cũng nhăn nhó, khó chịu.”
Năm nào khai bút, mình cũng đều viết một vài dòng như vậy. Viết để nhìn lại bản thân một năm qua có những điều gì còn thiếu sót, viết để thấy rằng mình cũng chỉ là người bình thường đang trên đường nỗ lực để trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân.
Gợi ý 7: Viết một lá thư gửi cho bản thân
Nếu bạn đã quen thuộc với việc viết ra những mục tiêu, dự định thì khai bút đầu năm này, bạn có thể đổi gió với việc viết một lá thư gửi cho bản thân. Ví dụ viết thư gửi cho bản thân ở quá khứ hoặc tương lai. Nếu bạn chưa biết cách viết một lá thư, thử tìm các mẹo có trong cuốn sách Viết từ số 0 của mình nhé. Và sau khi viết một lá thư khai bút đầu năm, đừng quên cuối năm đó mở ra đọc nhé, để xem mình đã viết những gì, mình đã làm được những gì, mình đã đi được bao xa.
Với cách khai bút đầu năm này, nếu không viết lên giấy thì bạn thử viết trên công cụ FutureMe. Công cụ này cho phép bạn viết và gửi thư trong tương lai, bạn có thể cài đặt thời gian nhận thử là một năm sau, 3 năm sau hoặc 5 năm sau tùy ý. Rồi bất giác một ngày đẹp trời ở tương lai, bất ngờ nhận được lá thư gửi từ chính mình nhiều năm về trước, bạn sẽ bất ngờ lắm.
Gợi ý 8: Viết cảm xúc của bạn trước thềm năm mới
Khi mùa xuân tràn về qua khe cửa, bạn có điều gì muốn tỏ bày không? Là vui khi đón chờ khoảnh khắc cả gia đình cùng nhau sum họp, cùng ngồi xem tivi và ngắm nhìn pháo hoa rực rỡ sắc màu? Hay là một chút lắng đọng, suy tư vì cả năm vừa qua vất vả quá nhiều, và lời nhắc nhở năm mới chăm chỉ hơn, nỗ lực hơn.
Bạn thoải mái viết ra những điều đó nhé, viết ra để nhìn lại quá khứ, để cùng đón chờ một tương lai tươi sáng, tốt đẹp hơn. Khi khai bút đầu năm theo chủ đề này, bạn đừng lo lắng nội dung mình viết ra lộn xộn không đầu không cuối. Những ngày Tết về, người người hối hả, lòng bối rối như tơ vò, nên câu chữ viết ra đôi khi không được như ý. Nhưng có hề gì, miễn là chúng ta đặt bút xuống, để mọi rối rắm dần thành hình hài qua câu chữ, chúng ta sẽ thấy lòng mình rõ hơn.
Gợi ý 9: Viết câu đối, câu chúc bằng thư pháp
Mình quen một người chị làm nghề viết chữ đẹp (calligraphy), năm nào vào sáng mồng một chị cũng đều khai bút đầu năm bằng cách viết ra lời chúc bằng nét chữ bay bổng, mềm mại. Nếu bạn theo bộ môn calligraphy hoặc thư pháp, mình nghĩ viết câu đối, thư pháp là một trong những lựa chọn phù hợp cho ngày đầu năm mới. Trước khi khai bút, bạn nhớ chuẩn bị giấy bút, mực trên bàn, đồng thời chọn không gian yên tĩnh để có thể viết trong tâm thế thoải mái.
Sau khi viết xong, bạn có thể dán câu đối, câu chúc trước bàn làm việc, trên một bức tường nhà hoặc là cánh cửa. Đây không chỉ là món đồ trang trí mà còn là lời cầu chúc, lời nhắc nhở bạn gửi đến chính mình, gửi đến gia đình, bạn bè và người thân.
Gợi ý 10: Viết dạng danh sách
Nếu đọc 8 điều trên chưa biết viết gì, thử viết dạng danh sách bằng cách gạch đầu dòng hoặc đánh số thứ tự đều được. Những chủ đề gợi ý cho dạng viết danh sách ví dụ như: 10 cuốn sách sẽ đọc trong năm nay, 7 địa điểm du lịch muốn đến trong năm nay, 3 món quà nhất định sẽ mua tặng cho bản thân,… Những lưu ý liên quan về viết dạng danh sách, mình có chia sẻ thật kỹ trong cuốn sách Viết từ số 0, bạn tìm đọc thử nhé.
Mình biết rằng, không phải dòng khai bút đầu năm nào cũng suôn sẻ. Đôi khi mãi sau này có những điều mình viết ra quá khó để thực hiện hoặc không thành hiện thực… Nhưng khi viết ra những ước nguyện, mình thấy con đường đi sáng tỏ hơn bao giờ hết. Mình hiểu rõ bản thân đang có gì, thiếu gì, cần gì để tiếp tục hành trình đó. Và mình hy vọng 10 gợi ý khai bút đầu năm ở trên sẽ giúp ích được gì đó cho bạn khi muốn viết ra điều gì đó trong năm mới. Cuối cùng, chúc bạn khai bút hanh thông và có một năm mới vẹn tròn như ý.
