Có bao giờ bạn hào hứng ngồi vào bàn để viết bài, rồi chỉ 3 phút sau, bạn bắt đầu mở Facebook xem phim ngắn, lướt Thread hóng tin tức. Kết quả “một chút” của bạn là 30 phút… Và rồi bạn nghĩ thầm: “Thôi cũng trễ rồi, để mai hẵng viết!”
Hay khi bạn muốn viết một cuốn sách, ban đầu hào hứng thật đấy. Nhưng rồi nghĩ đến chuyện phải hoàn thành 50.000 từ, bạn thấy sao quá dài, lại chẳng kiên trì nổi. Thế là bỏ cuộc…
… Và nếu bạn thấy mình trong những câu chuyện đó, thì đừng bỏ qua bài viết này nhé.
Bạn không có thời gian?
Học viên của mình từng nghĩ rằng, phải dư dả thời gian như 1 tiếng hoặc 2 tiếng thì mới viết được. Còn nếu bạn ấy chỉ rảnh được 10 phút thôi thì bạn ấy sẽ lướt mạng xã hội hoặc xem TikTok.
Thực ra, chúng ta có thể dành 10 phút hoặc thậm chí 5 phút để viết một bài ngắn. Ví dụ như chia sẻ cảm nhận về một ngày dài đã qua, miêu tả vẻ đẹp của bầu trời hôm nay, hay bạn gặp được một người kỳ lạ trên đường đi làm… Bạn có thể bắt đầu bằng cấu trúc đơn giản như: “Hôm nay, tôi [mô tả hành động mà bạn đang làm]. Tôi thấy/nhìn [mô tả lại những gì bạn thấy/sự việc mà bạn chứng kiến]. Tôi nghĩ rằng [suy ngẫm của bạn]”. Như vậy thôi, bạn đã có một bài viết rồi.
Sự thật thì, đa số những bài mình đăng trên mạng xã hội đều viết trong lúc đợi trà sữa, ngồi chờ gọi tên vào phòng khám… Mỗi khi thấy cuộc sống có điều gì hay ho, mình đều ghi chép lại như thể đang viết nhật ký. Nhiều khi chỉ là vài dòng ngắn ngủi thôi, nhưng mình cảm thấy lòng dễ chịu hơn rất nhiều.
Bài viết quá dài?
Mình nhớ có lần, bạn học viên chia sẻ về ý tưởng viết tự truyện về bố (bố của bạn là con trai của một nhà lãnh đạo nổi tiếng). Thấy ý tưởng khá thú vị, mình động viên bạn viết một cuốn sách rồi mình hướng dẫn cách gửi email cho nhà xuất bản. Vậy mà khi nghe đến dung lượng một cuốn sách dài khoảng 40.000 từ, bạn lắc đầu vì lo lắng rằng không viết được ngần ấy.
Thật ra, cảm giác này mình cũng từng trải qua, nhất là khi lần đầu dấn thân vào nghề viết. Nghĩ đến việc phải viết một 1000 từ gửi cho khách hàng, mình thấy uể oải không còn sức lực ngồi vào bàn nữa. Nhưng… mình tìm ra một mẹo, đó là chia nhỏ bài viết thành các phần và mỗi ngày hoàn thành một ít.
Như bài viết này hơn 1200 từ và mình không viết một lèo. Mình viết mở bài vào thứ 2, một đoạn ngắn vào thứ 3… cứ thế đến cuối tuần mình có một bài dài để đăng lên duongstory.com. Hay khi viết sách Viết từ số 0 với dung lượng 46.000 từ, mỗi ngày mình viết một ít, kết quả sau 3 tháng đã hoàn thành được 46.000 từ. Chia nhỏ một mục tiêu lớn thành những mục tiêu nho nhỏ, bạn sẽ thấy mục tiêu nho nhỏ cũng dễ chinh phục lắm.
Đọc thêm:
4 liệu pháp viết chữa lành giúp mình trở thành phiên bản tốt hơn
Đừng bỏ qua cuốn sách dạy viết lách này nếu bạn muốn viết tốt hơn
Hướng dẫn viết sách chỉ trong 3 tháng – Giúp bạn trở thành tác giả (phần 3)
Show don’t tell: Bí kíp biến con chữ khô khan thành những câu văn sống động
Bạn vừa viết vừa sửa?
Bạn trải qua cảm giác này chưa, viết xong một phần, lại lo lắng nó chưa hay, thế là ngồi cặm cụi sửa hoài cho đến khi sửa xong thì đã trễ rồi. Một số người viết thường “mắc bệnh” cầu toàn – và mình cũng không ngoại lệ. Mình không nói rằng “căn bệnh” này là sai, chỉ là nó sẽ khiến cho chúng ta viết chậm hơn. Đôi khi vì thế, chúng ta sinh ra chán nản, bực bội và cuối cùng kết quả nhận lại là chữ nghĩa ngổn ngang, dang dở.
Vậy nên, khi viết mình thường hay gợi ý cho học viên rằng “hoàn thành hơn hoàn hảo”, để cho ý tưởng, câu chữ… tuôn ra một cách tự nhiên, chân thật nhất. Rồi sau đó, chúng ta quay lại sửa chi tiết sau. Giống như khi viết sách Nằm nghe gió thổi sau hè, mình chú trọng đến mạch văn hơn, nghĩa là ngồi vào bàn sẽ viết ra tất cả những gì có trong đầu. Sau khi hoàn thành xong bản thảo, mình mới đi từng bài để chỉnh sửa từ ngữ, diễn đạt…
Bạn vừa viết vừa nghe nhạc?
Có lần đi cà phê, mình mang theo tai nghe để vừa nghe nhạc vừa làm việc. Thế nhưng chỉ một lát sau, mình không thể tập trung viết. Những bản nhạc có lời luôn luôn thu hút mình, mình sẽ nghiền ngẫm ca từ, tìm xem thử từ nào hay ý nào đẹp để ghi nhớ. Thế là não mình phải làm hai việc cùng lúc: vừa xử lý lời bài hát, vừa xử lý câu chữ đang viết. Kết quả là cả hai đều không trọn vẹn.
Sau lần đó, mình không nghe nhạc nữa, để não chỉ làm một việc là nuôi mạch viết. Mình ngồi viết trong 25 phút mà không mở gì khác, màn hình máy tính là trang Google Docs trắng tinh, kết quả mình viết được nhiều hơn mình tưởng.
Nếu bạn có khả năng vừa nghe nhạc vừa viết, điều này tốt, chẳng sao cả. Nhưng nếu cũng giống mình, dễ bị sao nhãng với âm thanh, thì thử tắt các ứng dụng rồi chọn một không gian yên tĩnh viết; hoặc là chọn nhạc không lời như tiếng mưa, tiếng quán cà phê… thử nhé.
Viết mãi mà chưa thấy tiến bộ?
Viết mãi không thấy tiến bộ, thế là bạn bỏ giữa chừng. Mình hiểu cảm giác ấy, vì mình cũng từng có những bài viết đọc lại mà xấu hổ vô cùng, chỉ muốn xóa đi. Nhưng thử nghĩ thế này: một bài viết chưa hay không có nghĩa là bạn không có năng khiếu, mà là bạn chưa viết đủ nhiều. Một bài viết không giúp bạn tiến bộ, nhưng một trăm bài thì có đấy.
Tựa như ta gieo một hạt giống xuống đất, chẳng ai thấy nó nảy mầm trong một đêm, nhưng cứ mỗi ngày một chút, rễ bám sâu, chồi vươn lên, rồi một ngày ta bỗng nhận ra mình đã có một tán cây xanh. Trong cuốn sách Viết từ số 0 của mình có một đoạn văn như thế này:
“Có người viết tốt chỉ sau vài tháng, có người lại mất cả năm.
Có người viết được 500 chữ trong vòng ba mươi phút, trong khi với ba mươi phút có người vẫn đang loay hoay viết tiêu đề và mở bài.
Có người thích viết thương mại, có người chỉ muốn viết nhật ký cho riêng mình.
Có người chọn bắt đầu sự nghiệp viết lách ở gần tuổi ba mươi (như tôi), nhưng cũng có người vừa tốt nghiệp xong đã dự định sẵn con đường viết rồi.
Nếu bạn lo lắng vì sao mình chưa viết tốt, loay hoay mãi mà chưa có khách hàng nào cả, có lẽ là vì nỗ lực của chúng mình mới chỉ là nụ, chưa kịp bung nở thành hoa.
Hoa đào nở vào mùa xuân, bằng lăng nở vào mùa hạ. Chúng ta đều xứng đáng là một bông hoa thật đẹp, chỉ là nở vào thời điểm không giống nhau. Nếu một ngày nào đó bạn thất vọng vì bản thân đã nỗ lực nhiều nhưng chưa nhận được thành quả xứng đáng, hãy tự nhủ rằng mình vẫn là nụ, một ngày đẹp trời sẽ nở rộ và ngát hương.”
Mình luôn tin: ai cũng có thể viết, chỉ là mỗi người có một cách bắt đầu khác nhau mà thôi. Có người viết bài khi chỉ có 5 phút rảnh rỗi, có người cần chia nhỏ mục tiêu… Điều quan trọng không phải là chúng ta viết nhanh hay chậm, hay hay dở, mà là chúng ta có kiên nhẫn ngồi xuống và viết tiếp hay không. Chỉ cần chúng ta không bỏ cuộc, thì mỗi bài viết nhỏ bé hôm nay đều đang âm thầm đưa ta đến gần hơn với bài viết mà ta hằng mong ước đó.
